Lightning Network -kısaca LN- Bitcoin ağının ölçeklendirme sorunununa çare olmak için geliştiriliyor. Lightning Network saniyeler içinde binlerce transferi miktar önemli olmadan gerçekleştirebiliyor.

Peki bu ölçeklendirme sorunu nedir? Bitcoin ağı her 10 dakikada 1 MB'lık bloklar oluşturuyor ve saniyede maksimum 7 transfer gerçekleştirebiliyor. Visa'nın saniyede 2000 transferi ile karşılaştırınca biraz komik tabi :) Ancak son zamanlarda yoğunluk ve talep sebebi ile bu bloklar neredeyse her zaman tamamen dolu oluyor, transferler gecikiyor ve mining ücretleri artıyor. Peki bu blok ebadı büyütülerek aşılamaz mı? Aşılır (1 ağustos 2017 de ki çatallanma ile yaratılan Bitcoin Cash bu fikirden çıkmıştır) ancak bu seferde hali hazırda 125 GB gibi bir ebada ulaşmış olan Blockchain'in daha da hızlı büyümesine ve daha uzun sürede senkronize olmasına neden olacaktır ki şu an bile full nodeların ilk senkronizasyonları haftalar sürebiliyor.

Ölçeklendirme konusunun detayları ve tarafları ile vakit harcamadan konuya girelim. Onu başka bir makalede inceleriz.

Lightning Network, BIDIRECTIONAL CHANNEL sistemi ile kişiler arasında transferlerin ana blok zincirinde yayınlanmadan ve bu sebeple de madencilere ücret ödemeden anında istenilen kadar yüksek veya düşük miktarda Bitcoin veya Lightcoin'i transfer etmesine olanak tanıyacak. Peki nasıl?

Örnek olarak ve basit anlaşılabilir olması için iki kişi üzerinden anlatacağım ama yazının sonunda ölçeklendirmenin nasıl daha büyük sayılarda olabileceğini rahatça anlayabileceksiniz.

Ahmet ile Mehmet aralarında bir ticaret yapmaya karar versinler. Normalde Ahmet, Mehmet'e Bitcoin göndermek isteğini ve miktarını Bitcoin ağına duyurur ve madenciler de bunu onaylar; sonra da transfer gerçekleşir.

LN de ise, Ahmet ile Mehmet ortak bir MULTI SIGNATURE ADRESS oluştururlar. Bu adresin iki ayrı private anahtarı vardır ve bir kişi diğerinin anahtarını bilmez. Her iki kişide kendi özel Bitcoin cüzdanlarından bu yeni oluşturdukları Multi Sign Adress için 5'er BTC gönderirler. Bu ilk transferler, adresi fonlamak olarak düşünülebilir ve bu hareket ana Bitcoin ağında yayınlanır. Şimdi bu Multi Signature Adress'te 10 BTC mevcut durumda. Ahmet, Mehmet'e 2 BTC göndermek istediğinde bu adresten transfer gerçekleşir. Bu transferleri de; örneğin 10 gün sonra transfer gerçekleşsin gibi zamana bağlamak da mümkün ama bu detaylara şimdilik girmeyelim çok karışmasın. Artık Ahmet ve Mehmet arasında Bi-Directional Channel kurulmuş oldu. Bu kanalı ne kadar süre açık tutacakları onlara kalmış bir durum. Bu aşamadan sonra kanal içinde yapılan, fonlama dışında ki hiç bir transfer ana Blockchain'de yayınlanmaz dolayısı ile madencilere her transfer için ödeme yapılmaz. Bi-Directional kanal içinde yapılan her transferden sonra, güvenlik için eski özel anahtarlar geçersiz olur ve kişilere yenileri atanır. Kanal içinde oluşturulan özel anahtarlar, Multi Signature Adress'in özel anhatlarında ayrıdır.

Peki Hasan'da Mehmet ile ticaret yapmak istiyor ama aralarında kanal açmak istemiyor diyelim. Ama Hasan ile Ahmet arasında Bi-Directional kanal var. O zaman Hasan, Mehmet'e Ahmet ile Mehmet arasında ki kanalı kullanarak ödeme gönderebilr ve bu gönderiye Ahmet aracılık ettiği için o da isterse bir ücret alabilir. Bu durum hali hazırda sadece Bitcoin ağına yardımcı olmak için tamamen kendi cebinden harcama yaparak full node çalıştıran kişiler için iyi bir haber. Ayrıca yeni full nodeları da inanılmaz teşvik edecektir. Madencilik dışında bir hizmet olarak node hizmeti veren kişiler ortaya çıkacaktır.

Bütün ticaretler bittiğinde ya da kanalı kapatmak istediklerinde karşılıklı olarak son transferleri yapıyorlar. Son transferler private key olmadan yapılıyor ve son hesaplar ana Blockchain'de yayınlanıyor. 

Şimdi kendi aralarında Bi-Direcitonal Channel olan yüzbinlerce kişi oluştuğunda (bir nevi Facebook ağı gibi düşünün herkes birbirine bağlı durumda) dolayısıyla inanılmaz hızlı bir şekilde ödemeler gerçekleşecek.

Lightning Network'ün çok basit prensibi bu şekilde işliyor. Aslında biraz Ethereum sözleşmelerine biraz da IOU lara benziyor. 

Test videolarında ve github test sayfalarında takip eden ve sabırsızlıkla bekleyen bir çok Bitcoin delisi var. Bitcoin in şuanki hantallığı günlük kullanımdan tamamen uzaklaşmasına neden oldu ve insanları günlük kullanım için farklı kripto paralar aramaya yöneltti. Lightning Network devreye girdiğinde birçok iş yerinin hemen adapte olacağına hiç şüphem yok ama ne kadar başarılı olacak, ne kadar güvenli olacak bunları zaman gösterecek elbette.

En son 12.12.2017 01:49:18 tarihinde güncellendi.
Arkadaşlarınla paylaş